Debaty sejmoweCzwarta Kadencja

Interpelacja w sprawie zaliczenia Białegostoku do sieci polskich metropolii

   Szanowny Panie Premierze! W trakcie prac nad Narodowym Planem Rozwoju na lata 2007-2013, którego integralną częścią jest koncepcja zagospodarowania przestrzennego kraju, eksperci rządowi planują pominięcie w ogólnopolskiej sieci metropolii miast zlokalizowanych we wschodniej części kraju. Mimo określenia Białegostoku, obok Lublina i Rzeszowa, we wstępnym projekcie Narodowego Planu Rozwoju jako ˝europole˝, czyli miasto o dobrym położeniu, w które warto inwestować unijne środki, w wytycznych do koncepcji polityki przestrzennego zagospodarowania kraju Białystok i Rzeszów zostały wykluczone z listy metropolii. Od wielu lat kolejne ekipy rządzące mówią o programach wyrównywania szans między regionami, zwłaszcza niwelowaniu różnic pomiędzy tak zwaną ścianą wschodnią a Polską zachodnią, położoną na zachód od Wisły, tymczasem w raporcie rządowym dotyczącym Narodowego Planu Rozwoju wykazuje się we wschodniej Polsce brak głównego ośrodka rozwoju jako ośrodka wielkomiejskiego, który miałby szansę na rozwinięcie w nim funkcji metropolii. Pominięcie miast wschodniej Polski w sieci metropolii stanowi zaprzeczenie zrównoważonego rozwoju kraju i trwale pieczętuje podział Polski na A i B.    Białystok, 300-tysięczne miasto porównywane przez ekonomistów do metropolii, nie od dziś skutecznie stara się być największym ośrodkiem gospodarczym, kulturalnym i naukowym wschodniej Polski. W myśl przepisów Unii Europejskiej Białystok spełnia wszystkie kryteria, by mógł być uznany za metropolię. Założenie ekspertów rządowych, iż status metropolii może być przypisany wyłącznie miastom o liczbie mieszkańców przekraczającej 500 tysięcy, jest błędne z powodu innej struktury naszego kraju w porównaniu do krajów należących od dawna do UE, a ponadto utrzymanie słabego obszaru, poprzez ograniczenie szans na jego rozwój, wzdłuż wschodniej granicy Unii Europejskiej stanowi błędne założenie z punktu widzenia polityki zagranicznej.    Pominięcie Białegostoku na liście europejskich metropolii, mimo iż w krajach UE do metropolii zaliczono miasta o mniejszej liczbie mieszkańców, pozbawia go szans na szybszy rozwój oraz na korzystanie z pieniędzy unijnego programu ˝spójność i konkurencyjność regionów˝, na który przeznaczono ponad 700 mln euro. Białystok jest miastem od dawna zrzeszonym w Unii Metropolii Polskich, znaczącym ośrodkiem życia akademickiego, posiadającym 18 wyższych uczelni oraz najsilniejsze zaplecze medyczne na wschód od Wisły.    Miasto zabiega o budowę lotniska oraz stanowi istotny węzeł komunikacyjny, w którym krzyżują się drogi z Europy Zachodniej do krajów nadbałtyckich (droga nr 8 - E 67) oraz z północy na południe kontynentu (droga nr 19). Pominięcie Białegostoku w sieci europejskich metropolii stanowi degradację nie tylko najsilniejszego ośrodka na wschód od Wisły, ale również całego regionu, stanowiąc zaprzeczenie idei zrównoważonego rozwoju kraju. Ponieważ nie można dopuścić do dyskryminacji ściany wschodniej, oczekuję od Pana Premiera obiektywnych działań, które sprawią, iż ośrodek miejski, jakim jest Białystok, znajdzie się w sieci europejskich metropolii.    Wobec powyższego stawiam Panu Premierowi następujące pytania:    1. Dlaczego w trakcie prac nad wytycznymi do koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju w ramach Narodowego Planu Rozwoju wykluczono z listy potencjalnych metropolii miasta leżące na ścianie wschodniej, w tym miasto Białystok?    2. Dlaczego wbrew idei zrównoważonego rozwoju kraju zamiast stworzenia szans na wyrównywanie dysproporcji między Polską A i B, poprzez zaliczenie Białegostoku do sieci metropolii, w nieobiektywny sposób dąży się do utrwalenia niekorzystnych dysproporcji pomiędzy regionami położonymi po obu stronach Wisły?    3. Czy wykreślenie Białegostoku z sieci europejskich metropolii, tym samym spowolnienie rozwoju całego regionu poprzez ograniczenie dostępu do unijnych pieniędzy, a tym samym utrwalenie istnienia słabego rozwojowo obszaru wzdłuż wschodniej granicy Unii Europejskiej nie jest błędnym założeniem z punktu widzenia polityki zagranicznej?    4. Czy 300-tysięczne miasto, jakim jest Białystok, nie może być zaliczone do sieci metropolii, z uwagi na inną strukturę naszego kraju w stosunku do państw należących od dawna do UE, tym bardziej że w krajach członkowskich do metropolii zaliczono miasta mniejsze od Białegostoku?    5. Dlaczego Rząd nie podejmuje żadnych działań zmierzających do wyrównania dysproporcji rozwojowych obszarów położonych po obu stronach Wisły, przeciwnie, wciąż stosuje rozwiązania pogłębiające dysproporcje niekorzystne dla ściany wschodniej?    Z poważaniem    Poseł Wojciech Borzuchowski    Warszawa, dnia 5 marca 2005 r.